# Kavramlar

> Panelde ve bu dokümantasyonda kullanılan temel kavramlar.

Kaynak: /tr/start/concepts/

Bu kavramların kısa açıklamaları panelde de bulunur: ekranlardaki başlıkların, tablo sütunlarının, filtrelerin ve özet kutucuklarının yanındaki ⓘ düğmesine tıklandığında o kavramı sade bir dille anlatan kısa bir metin açılır.

## Marka ve bölge

Sayproof'ta her müşteri bir **marka** olarak tanımlanır. Markaların verileri birbirinden ayrı tutulur. Bütün markalar panele aynı adresten girer; hangi markanın açılacağını giriş yapan hesap belirler. Bir kullanıcı yalnızca bir markaya üyedir ve o markanın bütün kanallarını görür ([Panel adresi](/tr/features/users.md#panel-adresi)).

Her marka bir **bölgeye** bağlıdır ve verileri o bölgedeki sunucularda saklanır (Türkiye ya da Avrupa Birliği). Her iki bölgede çalışmak isteyen marka her bölgede ayrı olarak kurulur; her birinin kendi panel adresi olur. Ayrıntılar için: [Kişisel verilerin korunması](/tr/security/data-protection.md).

## Kanal ve pazar

**Kanal**, bir markanın altında yorumların toplandığı ve gösterildiği satış noktasıdır; örneğin Türkiye web siteniz, mobil uygulamanız, başka bir ülkedeki siteniz ya da başka bir alan adında, başka bir adla satış yaptığınız siteniz. **Pazar** ise kanalın tabi olduğu ülke kurallarını belirler.

- Bir markanın aynı pazardaki kanallarının yorumları birlikte gösterilir ve tek bir ortalamada hesaplanır. Markanızın iki sitesi aynı pazardaysa aynı ürünün yorumları iki sitede de görünür.
- Farklı pazarların yorumları birbirine karışmaz; her pazarın ortalaması ayrı hesaplanır.
- Müşteriye görünen kimlik kanaldadır: kanalın **Müşteriye görünen ad**ı, gönderen e-posta adresi ve destek sayfası **Kanalı düzenle** formunda girilir; o kanalın davet e-postaları bu bilgilerle gider ([Kanalı düzenleme](/tr/integrate/channels-and-keys.md#kanali-duzenleme)).
- Bir marka varsayılan olarak en fazla 3 açık kanal kurabilir (**Kanal hakkı**); daha fazlası için panelden ek kanal istenir ([Kanal hakkı](/tr/integrate/channels-and-keys.md#kanal-hakki)).
- Markanızın birden fazla açık kanalı varsa panelin üst çubuğunda **Kanal** seçicisi bulunur; ilk seçeneği **Tüm kanallar**dır. Seçim sayfa adresinde tutulur: her tarayıcı sekmesi kendi kanalında kalır ve ekranlar arasında geçerken seçim korunur. **Genel bakış**, **İstatistikler**, **Onay bekleyenler**, **Tüm yorumlar**, **Sorular**, **Davetler**, **Mesaj kayıtları** ve **Bağlantı kayıtları** ekranları sayaçlarıyla birlikte seçili kanala göre süzülür; menüdeki **Onay bekleyenler** sayısı da seçili kanalı sayar. Böylece her sitenin sayılarını ayrı ayrı görürsünüz. **Mağaza görünümü** ve **Entegrasyon** seçili kanalla açılır; **Denetim raporu** yeni raporu seçili kanalla başlatır ve önceki raporlardan yalnız o kanalınkileri listeler; **E-posta şablonları** o kanalda kullanılan şablonları gösterir ve yeni şablonu o kanalla açar; **Pazar kuralları** o kanalın pazarını, geçerli kurallarını ve yöntem beyanlarını gösterir. Diğer ekranlar markanın tamamı için geçerlidir; bir kanal seçiliyken bu ekranlarda nedenini söyleyen bir not görünür (örneğin **Riskli kelimeler** ekranında "Bu ekran seçili kanala göre süzülmez: riskli kelime listeleri bütün kanallarınızdaki yorumlara aynı uygulanır.").

## Pazar kuralları

Her pazarın yorum kuralları ayrıdır ve sürüm olarak tutulur:

| Kural | Türkiye | Avrupa Birliği |
|---|---|---|
| Satın alma kanıtı zorunluluğu | Var | Yok (kanıtlı yorumlar işaretlenir) |
| Yorum yazma süresi | Teslimattan itibaren 90 gün | Teslimattan itibaren 90 gün |
| Sunulan sıralamalar | Tarih, puan, satıcı yanıtı olanlar | Tarih, puan, satıcı yanıtı olanlar, en faydalı bulunanlar |
| Varsayılan sıralama | Tarih | Tarih |

Pazar kuralları Sayproof'un mevzuata göre hazırladığı kurallarla başlar. Yöneticiniz bir pazar ya da tek bir kanal için markanıza ait yeni sürüm açabilir; yasal zorunluluklar (Türkiye'de satın alma kanıtı) kapatılamaz ve sıralamalar Sayproof'un listesinden seçilir. Her yorum, yazıldığı tarihte yürürlükte olan kural sürümüyle birlikte saklanır. Kurallar sonradan değişse de yorumun hangi kurala göre yayınlandığı bilinir. Ayrıntılar için: [Pazar kuralları ve yöntem beyanı](/tr/features/market-rules.md).

## Satın alma kanıtı

Yorumun hangi siparişin hangi satırına dayandığını gösteren kayıttır. Kanıtı olmayan yorumda "Doğrulanmış alıcı" işareti gösterilmez; Türkiye pazarında kanıtı olmayan yorum yayınlanamaz. Pazaryerinden aktarılan yorumda kanıt, pazaryerinin alıcı işaretidir; kaynağın yorum numarası ve bağlantısıyla saklanır ve yorumda "Doğrulanmış alıcı" yerine kaynak etiketi gösterilir ([Pazaryeri yorumları](/tr/features/marketplace-reviews.md)).

Yorum yazabilmek için siparişin ödenmiş, satırın teslim edilmiş ve yorum yazma süresinin dolmamış olması gerekir. Her sipariş satırı için bir yorum yazılabilir. Satır iptal ya da iade edildiyse müşteri, alışveriş deneyimi davetiyle o aşamaya kadarki deneyimini değerlendirebilir; bu yorum da siparişe bağlı bir kanıt taşır.

## Ürün kodu ve ürün grubu

**Ürün kodu** satışa sunulan tekil ürünü (varyantı) tanımlar; örneğin bir ayakkabının 38 numarası. **Ürün grubu** aynı ürünün varyantlarını bir araya getirir. Yorumlar varyant ya da grup düzeyinde gösterilebilir. Sayfada kullanılan ürün kodu, sipariş aktarımında gönderilen kodla birebir aynı olmalıdır.

## Davet

Teslim edilen ürün için müşteriye gönderilen yorum davetidir. Davetteki bağlantı yalnızca o siparişin ürünleri için geçerlidir. Davet bir **işlem e-postasıdır**: tanıtım içeriği taşımadığı için müşteriden ayrıca pazarlama izni alınması gerekmez. İptal ya da iade edilen satırlar için ürün daveti yerine **alışveriş deneyimi daveti** gönderilir.

## Yayınlama yöntemi

Yorumların moderatör onayından geçip geçmeyeceğini belirler: **Elle**, **Otomatik** ya da **Karma**. Pazar ve kanal bazında ayrı ayrı seçilebilir; puana bağlanamaz.

## Otomatik kontroller

Her yoruma uygulanan denetimlerdir: kişisel bilgi, küfür ve hakaret, sağlık iddiası, katalog eşleşmesi, metin tekrarı ve seri gönderim, sahte yorum şüphesi. Kontroller yorumu reddetmez; gerektiğinde ret gerekçesi önerir ya da yorumu onaya bırakır.

## Ret gerekçesi

Reddedilen her yorum için sabit bir listeden gerekçe seçilir ve bu gerekçe müşteriye bildirilir. Listede "olumsuz" ya da "düşük puan" gibi bir gerekçe yoktur.

## Yöntem beyanı

Sitenizdeki yorumların nasıl toplandığını, doğrulandığını ve yayınlandığını, ortalamanın nasıl hesaplandığını ve sıralamanın nasıl yapıldığını açıklayan sayfadır. Sayproof her kanal ve dil için ayrı bir beyanı o kanalın kurallarından ve yayınlama yönteminden otomatik olarak üretir; yorum bölümünde bu sayfaya bağlantı bulunur.

## Değerlendirme başlıkları

Genel puanın yanında sorulan ek sorulardır; örneğin "Beden: dar – tam – geniş" ya da "Rahatlık: 1–5 yıldız". Her ürün tipine ayrı bir başlık listesi atanabilir.

## Satıcı yanıtı ve çözüm notu

**Satıcı yanıtı**, markanın yayındaki bir yoruma verdiği yanıttır. **Çözüm notu**, müşterinin sorununun giderildiğini yorumla aynı yerde gösteren kayıttır; sitede "Çözüm kaydı" başlığıyla gösterilir. Her ikisi de sitede yorumla birlikte yer alır.

## Roller ve Sayproof ekibi

Panel kullanıcılarının rolü **Moderatör**, **Analist** ya da **Yönetici** olabilir. **Sayproof ekibi** markanızın kullanıcısı değildir. Ön tanımlı kelime listesini Sayproof hazırlar ve günceller; markalar listedeki kelimeleri düzenleyemez, kendi markalarında kapatabilir ve kendi kelimelerini ekler. Pazar kurallarının ve değerlendirme başlığı listelerinin markanıza ait sürümlerini kendiniz yönetirsiniz; Sayproof mevzuata uygun başlangıç kurallarını ve hazır listeleri sunar. Destek gerektiğinde ekip gerekçe yazarak süreli bir destek oturumu açabilir ve bu oturum **İşlem geçmişi**'nde görünür. Ayrıntılar için: [Kullanıcılar ve roller](/tr/features/users.md), [Sayproof ekibinin destek erişimi](/tr/features/users.md#sayproof-ekibinin-destek-erisimi).

## Anahtarlar

**Site anahtarı** sayfanın kodunda yer alır ve gizli değildir. **Sunucu anahtarı** gizlidir ve yalnızca sunucunuzda tutulmalıdır; mağaza sunucunuz siparişleri gönderirken ve yorumları sayfayla birlikte hazırlarken bu anahtarı kullanır. Siparişleri imzalayarak göndermek isteyen ekipler için isteğe bağlı **imzalı gönderim şifresi** de vardır; o da gizlidir. Ayrıntılar için: [Anahtarlar ve erişim](/tr/security/keys.md).