Mevzuat uyumu
MarkdownSayproof'un tüketici değerlendirmelerine ilişkin mevzuat kurallarını üründe nasıl uyguladığı ve markaya kalan yükümlülükler.
Sayproof, Türkiye’de aşağıdaki iki düzenlemeye uygun çalışacak biçimde tasarlanmıştır:
- Ticaret Bakanlığının Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği, özellikle tüketici değerlendirmelerini düzenleyen 28/B maddesi; 1 Temmuz 2026 tarihli ve 33297 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan, 1 Ağustos 2026’da yürürlüğe giren değişikliklerle birlikte (bu sayfada “Yönetmelik”).
- Reklam Kurulunun Tüketici Değerlendirmeleri Hakkında Kılavuz’u (12.09.2023; bu sayfada “Kılavuz”).
Kuralların önemli bir bölümü üründe ayar olarak değil, hiç sunulmayan seçenekler olarak uygulanır: ürün bir kuralın ihlal edilmesine imkân vermiyorsa ayrıca denetlenmesi de gerekmez.
Yönetmelik md. 28/B
Bölüm başlığı “Yönetmelik md. 28/B”| Fıkra | Kuralın özü | Sayproof’taki karşılığı |
|---|---|---|
| 28/B-1 | Değerlendirmeyi yalnızca ürünü satın alan kişi yapabilir; satın almanın doğrulanamadığı mecralardan alınan değerlendirmeler yayınlanamaz. | Yorum yazma hakkı sipariş kaydına dayanır. Türkiye pazarı kuralında satın alma kanıtı olmayan yorum yayınlanamaz. Başka sitelerden kanıtsız yorum aktarılmaz; pazaryerinden yorum alıyorsanız yalnız pazaryerinin alıcı olarak işaretlediği yorumlar, kaynağı gösterilerek yayınlanır (Pazaryeri yorumları). |
| 28/B-2 | Yayınlama esasları, yorumların yayınlandığı alanda ya da bir bağlantıyla gösterilir; bu esaslar ürün, teslimat gibi konularda değerlendirme yapılmasını engelleyemez ve değerlendirmeleri belirli konularla sınırlayamaz. | Yöntem beyanı bağlantısı yorum bölümünde her zaman yer alır ve kaldırılamaz. Yöntem beyanı teslimat, paketleme, satıcı, iade ve fiyat hakkındaki yorumların da yayınlandığını yazar. Ret gerekçeleri arasında yorumu ürünle sınırlayan bir gerekçe yoktur; “Alışverişle ilgisi yok” yalnız alışverişin hiçbir yönüyle ilgisi olmayan yorumlar içindir. |
| 28/B-3 | Farklı başlıklardaki yorumlar aynı alanda, ayırt edilebilir ve kolay erişilebilir biçimde yayınlanır. | Yorumlar sekmeye ayrılmadan tek bir akışta gösterilir. İptal ya da iade sonrasında yazılan süreç deneyimi yorumları da aynı akışta, etiketle ayırt edilerek gösterilir ve ortalamadan çıkarılmaz. |
| 28/B-4 | Değerlendirmeler olumlu/olumsuz ayrımı yapılmadan, yönlendirme olmaksızın ve objektif ölçütlere göre yayınlanır; yayınlanmayan değerlendirmenin gerekçesi tüketiciye derhal bildirilir. | Ret gerekçeleri sabit bir listedir ve “olumsuz” gibi bir gerekçe içermez. Sıralama Sayproof pazar kuralındaki izinli ölçütlerle sınırlıdır; Sayproof kuralında varsayılan tarihtir, marka kendi sürümünde varsayılanı bu ölçütler arasından seçebilir; liste dışındaki sıralama istekleri sunucuda reddedilir. Ret bildirimi otomatik olarak gönderilir; gönderim süresi izlenir ve sınır aşıldığında uyarı gösterilir. |
| 28/B-5 | Mevzuata aykırı sağlık beyanı içeren değerlendirmeler yayınlanamaz. | Sağlık beyanı kontrolü, bu tür yorumları yayından önce moderatör onayına bırakır. |
| 28/B-6 | Değerlendirmeler başka mecralarda ancak genel niteliklerini yansıtacak biçimde kullanılabilir. | Markanın yükümlülüğüdür; aşağıdaki “Markanın yükümlülükleri” bölümüne bakın. Sayproof’un hazırladığı Google ürün yorumları dosyası pazarın yayındaki yorumlarını puanına bakmadan, seçim yapmadan içerir. |
| 28/B-7 | Mağduriyetin giderildiği bildirilirse bu bilgi, ilk değerlendirmeyle aynı yerde gecikmeksizin yayınlanır. | Çözüm notu, yorumun yanında aynı akışta gösterilir. |
| 28/B-8 | Gerçeğe aykırı değerlendirme yaptırmak amacıyla anlaşma yapılamaz ve hizmet satın alınamaz. | Davet e-postası kupon, indirim ya da teşvik içeremez. Sahte yorum şüphesi kontrolü her yorumda çalışır. |
Kılavuz
Bölüm başlığı “Kılavuz”| Madde | Sayproof’taki karşılığı |
|---|---|
| 5/4: Sipariş iptali, sözleşmenin feshi ya da cayma hakkının kullanılması hâlinde, satın alma sürecinin geldiği aşamaya kadar yaşanan deneyimle sınırlı değerlendirmeler de satın alma kapsamındadır. | İptal ya da iade edilen satır için ürün daveti yerine alışveriş deneyimi daveti gönderilir. Bu değerlendirme aynı kontrollerden ve aynı onaydan geçer, sitede “İptal ya da iade edilen sipariş: yalnız o aşamaya kadarki deneyim” etiketiyle gösterilir. Ayrıntılar için: Davetler ve e-postalar. |
| 6/3: Doğrulama süreci, tüm değerlendirmelerin yayınlanıp yayınlanmadığı, ortalama puanın hesaplanma biçimi ve sıralama yöntemi açıklanır. | Yöntem beyanı bu dört başlığı her kanal ve dil için, o kanalda geçerli pazar kurallarından ve yayınlama yönteminden otomatik olarak oluşturur; her kanalın sitesi kendi beyanını gösterir. |
| 6/4: Aracı hizmet sağlayıcılar “doğrulanmış kullanıcı” ibaresini kullanır. | “Doğrulanmış alıcı” rozeti, Sayproof’un sipariş kaydıyla doğruladığı her yorumda gösterilir. Pazaryerinden aktarılan yorumda rozet yoktur; etikette alışverişi hangi sitenin doğruladığı yazar. |
| 6/5: Yayınlanmayan değerlendirmenin gerekçesi gecikmeksizin bildirilir. | Ret bildirimi, yorum reddedildiği anda gönderim kuyruğuna alınır ve e-posta almak istemeyenler listesinden etkilenmez. |
| 6/6: Değerlendirmesi reddedilen tüketiciye düzeltip yeniden gönderme imkânı tanınır. | Ret bildiriminde süreli bir düzeltme bağlantısı bulunur (varsayılan 30 gün). |
| 7/2: Makul ve orantılı kontroller uygulanır: e-posta doğrulaması, otomatik sahtelik tespiti, şüpheli değerlendirmelere karşı başvuru imkânı. | Satın alma doğrulaması, altı otomatik kontrol ve sitede yorum bildirme. |
| 7/3: Olumlu ve olumsuz değerlendirmeler aynı kontrol sürecine ve aynı sürelere tabidir. | Yayınlama yöntemi puana bağlanamaz. İstatistikler › Uyum sekmesi, puana göre ret oranı farkını ve karar sürelerini izler. |
| 7/4: Faaliyeti sonlandırılan satıcılara ilişkin değerlendirmeler silinebilir. | “Satıcının faaliyeti sona erdi” kaldırma gerekçesi; kaldırma işlemi yorumun geçmişine kaydedilir. |
| 8/4: Ürünü satın almayan kişiler değerlendirme yapmaya yönlendirilemez. | Oturum açmamış ziyaretçiye genel bir “Yorum yaz” düğmesi gösterilmez; form, sipariş doğrulanmadan açılmaz. |
| 8/5: Manipülatif uygulamalar yasaktır; örneğin yalnızca olumlu değerlendirmeleri yayınlamak, olumsuz değerlendirmeyi geri çektirmek için tüketiciyle iletişime geçmek, yalnızca olumlu değerlendirmeye teşvik sunmak. | Ret bildirimi yalnızca gerekçeyi içerir ve yönlendirme ifadelerine karşı denetlenir. Satıcı yanıtı ve çözüm notu kaydedilmeden önce aynı yönlendirme denetiminden geçer; satıcı yanıtı ayrıca “Müşteriyi yorumunu değiştirmeye yönlendiriyor” gerekçesiyle reddedilebilir. |
| 8/6: Yanıltıcı olduğu tespit edilen değerlendirme derhal kaldırılır. | “Yanıltıcı olduğu anlaşıldı” gerekçesiyle yayından kaldırma; işlem geri alınamaz ve kayda geçer. |
Denetimde sunulabilecek kayıtlar
Bölüm başlığı “Denetimde sunulabilecek kayıtlar”- Yorumun geçmişi: Her yorum için kararı kimin, ne zaman, hangi gerekçeyle ve hangi kural sürümüne göre verdiği. Değiştirilemez.
- Kural sürümü: Her yorum, yazıldığı andaki pazar kuralı sürümünü taşır; kural daha sonra değişse bile o tarihte hangi kuralın uygulandığı kayıtlıdır.
- Denetim raporu: Dönem toplamları, puana göre ret oranı, gerekçeler, kaldırmalar, yöntem değişiklikleri, kural sürümleri ve kanal ve dil bazında yöntem beyanlarının durumu. Rapor doğrulama kodu taşır ve değiştirilemez; elinizdeki JSON dosyasının değiştirilmediği panelde Dosyayı doğrula ile kontrol edilir. Ayrıntılar için: Genel bakış, istatistikler ve raporlar.
- İşlem geçmişi: Panelde yapılan tüm işlemler; CSV, Excel ya da JSON olarak indirilebilir.
- Kişisel veri erişim kaydı: Müşterilerin kişisel verilerini gösteren her okumanın kim tarafından, ne zaman, hangi yoldan ve kaç kayıtla yapıldığı; silinemez ve 365 gün saklanır. İşlem geçmişi › Kişisel veri erişimleri sekmesinde görülür: Genel bakış, istatistikler ve raporlar.
Avrupa Birliği
Bölüm başlığı “Avrupa Birliği”AB’de Haksız Ticari Uygulamalar Direktifi (2005/29/AT), doğrulamayı değil açıklamayı zorunlu tutar. Direktifin 7(6) maddesine göre yorumların ürünü gerçekten kullanan ya da satın alan tüketicilerden gelip gelmediğinin ve bunun nasıl sağlandığının belirtilmesi gerekir; Ek I’in 23b bendi ise yorumların gerçek alıcılardan geldiğini iddia edip bunu makul ve orantılı adımlarla denetlememeyi her koşulda haksız ticari uygulama sayar.
Sayproof’un AB pazarı kuralında satın alma kanıtı olmayan yorumlar da yayınlanabilir. Kanıtlı yorumlar işaretlenir ve yöntem beyanı doğrulamanın nasıl yapıldığını açıklar. “Doğrulanmış alıcı” rozeti yalnızca kanıtlı yorumlarda gösterilir.
Davet e-postası
Bölüm başlığı “Davet e-postası”Davet, teslim edilen ürün hakkında görüş isteyen ve herhangi bir ürün ya da hizmetin tanıtımını yapmayan bir işlem e-postası olarak tasarlanmıştır. Bu nedenle ayrıca ticari elektronik ileti onayı gerektirmez. E-posta düzenleyicisi kupon, indirim, ürün önerisi ya da kampanya bölümü sunmaz; bu tür içerik eklendiğinde e-posta ticari elektronik ileti niteliği kazanır ve alıcının onayı gerekir. Her davette e-posta almak istememe bağlantısı bulunur.
Kişisel veriler ve saklama
Bölüm başlığı “Kişisel veriler ve saklama”Müşteri silme talebinde bulunduğunda kişisel verileri silinir: adı, e-posta adresi, fotoğraf ve videoları silinir; yorum, soru ve cevap metinlerindeki adı ve iletişim bilgileri işaretle değiştirilir; siparişlerdeki iletişim bilgileri ve sipariş numarası geri döndürülemeyen bir takma değere çevrilir. Değerlendirmenin puanı, metninin geri kalanı ve geçmişi saklanmaya devam eder. Böylece hem silme talebi karşılanır hem de yayınlanan değerlendirmelerin saklanması sağlanır. Silme talebi olmasa da siparişlerdeki e-posta adresi, telefon ve müşteri numarası yorum yazma süresi bitince takma değere çevrilir: Saklama süreleri.
Markanın aydınlatma metni bağlantısı kanalda girilmişse yorum, soru ve cevap formlarının altında ve davet e-postasının alt bilgisinde gösterilir: Kanalı düzenleme. Ayrıntılar için: KVKK talepleri.
Markanın yükümlülükleri
Bölüm başlığı “Markanın yükümlülükleri”Sayproof’un ürün içinde karşılayamayacağı ve markanın kendi uygulamalarına bağlı olan yükümlülükler:
- Doğru sipariş bilgisi göndermek. Sipariş aktarımı markanın beyanıdır. Gerçek olmayan bir sipariş göndermek, sahte bir “doğrulanmış” yorum üretilmesine yol açar.
- Zorunlu öğeleri gizlememek. Headless kullanımda bu öğeleri markanın göstermesi gerekir: Zorunlu öğeler.
- Müşteriyi yönlendirmemek. Satıcı yanıtında, müşteri hizmetlerinde ya da başka bir kanalda müşteriden yorumunu değiştirmesini, silmesini ya da puanını yükseltmesini istememek; yalnızca olumlu yorumlara karşılık teşvik sunmamak.
- Yorumları başka mecralarda doğru biçimde kullanmak. Reklamda ve sosyal medyada yalnızca satın alma kanıtı olan yorumları ve yorumların genel niteliğini yansıtan bir seçimi kullanmak (Yönetmelik md. 28/B-6).
- Kararları zamanında ve tarafsız biçimde vermek. İstatistikler › Uyum sekmesindeki uyarıları takip etmek.